Krąg osób uprawnionych do dziedziczenia został poszerzony, natomiast uprawnienia gmin i fiskusa do spadku nieco ograniczono. Jeżeli spadkodawca nie miał żony, ani dzieci oraz rodzeństwa spadek dziedziczą dziadkowie, względnie ich zstępni.
Oto przykład z dyżuru społecznej pomocy prawnej/
Kilka miesięcy temu zmarł mój stryj. Rodzice stryja zmarli wkrótce po jego urodzeniu. Stryj był wychowywany przez dziadka. Stryj nie miał żony, ani dzieci. Stryj nie pozostawił testamentu. Moi rodzice zaopiekowali się ojcem stryja, czyli moim stryjecznym dziadkiem. Byliśmy u prawnika, który powiedział, że dziadek nie dziedziczy po wnuku, a spadek – czyli dom z działką 900 m. kw. należy się gminie. Naszym zdaniem byłaby to wielka niesprawiedliwość gdyby spadek został przydzielony gminie, zamiast krewnym. Pytanie złożył pan Janusz.
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu ( art. 926 par.1 k.c.). Krąg uprawnionych do spadku na podstawie ustawy – tzw. spadkobierców ustawowych jest ściśle określony kodeksem i wszelkie próby jego poszerzenia są niedopuszczalne.
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek ( art. 931 par. 1 k.c.). Jeżeli dziecko spadkowcy nie dożyło otwarcia spadku , udział spadkowy, który by mu przypadał , przypada jego dzieciom w częściach równych, zasada ta stosuje się do dalszych zstępnych, a więc do wnuków spadkodawcy ( art. 931 par. 2 k.c.).
W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku jego małżonek , rodzice i rodzeństwo. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który mu przypadał przypada jego zstępnym, a więc siostrzeńcom albo bratankom spadkowcy ( art. 934 k.c.). Do kręgu spadkodawców ustawowych nie zaliczano dziadków spadkobiercy. Mogą oni - co najwyżej - żądać od spadkobiercy środków utrzymania w stosunku do swoich potrzeb i do wartości jego udziału spadkowego, jeżeli znajdowali się w niedostatku i nie mogli otrzymać należnych im środków utrzymania od osób na których ciążył wobec nich ustawowy obowiązek alimentów od osób do tego zobowiązanych..
Od dnia 28.06.2009 także dalszych krewnych czyli dziadków spadkodawcy zaliczono do spadkobierców ustawowych ( ustawa z dnia 2.04.2009 r. Dz.U. nr 79, poz. 662). Stosownie do treści art. 934 par.1 k.c ( w nowym brzmieniu), w braku zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada dziadkom spadkodawcy; dziedziczą oni w częściach równych.
Jeżeli stryj pana Janusza zmarł po dniu 28.06.2009 r. spadek przypada w całości jego dziadkowi.
Myślę, że prawnik, który udzielił panu Januszowi porady nie doczytał zmiany kodeksu cywilnego, która obowiązuje od dnia 28.06.2009 r. Dziadekpana Janusza powinien wystąpić do sądu o stwierdzenie praw do spadku i na tej podstawie wpisać swoje prawa do księgi wieczystej nieruchomosci.



