Premia uznaniowa a dyskryminacja > Świętosław Fortuna > prawo i życie

2009-10-18 19:46

Oceń wpis

Zgodnie z obowiązującymi w wielu zakładach regulaminów premiowania każdy pracownik jest uprawniony do kwartalnej premii, jeżeli nienagannie wykonywał swoje obowiązki i wykonał zadania premiowe, a firma osiągnęła dodatni wynik finansowy. W regulaminach zawarty jest zapis, że premia charakter uznaniowy.

Art. 105 kodeksu pracy stanowi, że pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonania zadań zakładu mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Przyznanie nagrody zależy wyłącznie od woli pracodawcy. Premia uznaniowa jest w swojej istocie nagrodą, czyli dobrowolnym świadczeniem pracodawcy.

Świadczenie to nie ma tzw. charakteru roszczeniowego, a więc nie podlega kontroli sądu ( vide orzeczenia S.N. I PKN 705/99 oraz I PK 37/04). W konsekwencji tego stanu rzeczy pracownik nie może w zasadzie dochodzić zapłaty tego świadczenia w postępowaniu sądowym.

Ale od powyższych zasad są wyjątki. W orzecznictwie sądowym odnotowano pogląd, że uznanie nie może prowadzić do stosowania dowolności, ani do nadużywania kompetencji, ani też do dyskryminowania dowolnie określonych osób czy ich grup (wyrok S.N. z 19 grudnia 1990 r., I PR 170/90). W związku z tym w przypadku rażącego pokrzywdzenia pracownika dochodzenie roszczenia jest możliwe..

Ponadto występują przypadki gdy premia uznaniowa jest świadczeniem uznaniowym, tylko z nazwy, albowiem obowiązujący w danym zakładzie regulamin przewiduje szczegółowe warunki, których spełnienie uzasadnia przyznanie premii.

Kryterium decydującym jest to, czy regulamin zawiera z góry skonkretyzowane i zobiektywizowane (podlegające weryfikacji) przesłanki nabycia prawa do świadczenia lub przesłanki prowadzące do jego pozbawienia albo obniżenia ( wyrok S.N. I PK 26/06). Jeżeli więc regulamin precyzyjnie określał zadania premiowe i przypadki w których pracownik traci prawo do świadczenia, to pomimo nazwania tego świadczenia nagrodą względnie premią uznaniową, pracownik ma szansę na skuteczne dochodzenie roszczenia na drodze sądow.

Nie może być tak, że pracownik pracował z wielkim zaangażowaniem i efektywnie i premii nie otrzymał, ponieważ czymś podpadł przełożonemu. Takie działanie zakładu pracy należałoby uznać za dyskryminację, której zakaz wpisany został w treści art. 18.3a par.1 k.p.

Komentarze (1)

Kategoria Prawo cywilne